De open ruimte, het vlakke land... Waterland geeft zijn geheimen pas prijs, als je er oog én oor voor hebt. Dan blijkt een uitgedroogde koeienvlaai in het veld ineens een springlevende haas. En herken je het watervlugge dier dat over de weg springt, als een wezel op jacht. Waterland, een gebied voor fijnproevers.

Roze zee
De veenmosrietlanden van het Kwadijkse Vlot zien helemaal roze in het voorjaar. Het schrale grasland is te nat voor koeien. Daardoor wordt het land overspoeld door een zee van koekoeksbloemen. Het natuurgebied Zeevang is een echte Hollandse polder. Maar wel met oeroude veenriviertjes. En in het Oostzanerveld moeten de boeren met een bootje naar het land. Het veenweidegebied van Varkensland kun je het beste in een roeiboot of kano verkennen. De kerktorens als oriëntatie. Typische houten weidemolentjes houden het hier nog een beetje droog.

Lopend buffet
Kieviten en tureluurs zwieren sierlijk door de lucht. Grutto’s benen op hun lange poten door de wei. Hun gevoelige snavels boren in de bodem naar beestjes. Een watersnip vliegt mekkerend op. Waterland is het paradijs voor vele vogels. Graslanden en sloten zijn een lopend buffet, dat wriemelt van het voedsel. Rietkragen en moerasbosjes vormen veilige broed- en slaapplaatsen. De echte weidevogels broeden open en bloot in het gras. Met goed zicht op de vijand. ’s Winters, als Waterland is omgetoverd tot een schaatsparadijs, strijken weer andere vogels neer. Dan maken tienduizenden goudplevieren en smienten een pitstop tijdens de trek.

Houten huizen
Eeuwenoude dijkjes en landwegen slingeren door de dorpen. De klok lijkt hier langzamer te tikken. Holysloot, Jisp en het deftige Broek in Waterland. Oude bruggetjes en prachtige houten huizen. Zwaardere constructies hadden op de zompige veenbodem geen zin.
Ook de steden van Waterland zijn een en al historie. Als je kaas koopt in Edam, sta er dan eens bij stil, dat dit in de 14e eeuw een belangrijke havenstad was. Met tientallen werven. En je kunt paling happen in Monnickendam, dankzij het geploeter van honderden monniken. Zij damden eeuwen terug een meertje van de Gouwzee af.