Korte kenschets

Oud kampenlandschap met boerderijen temidden van hoge akkers, lage graslanden, houtwallen en geriefhoutbosjes. Fraai landhuis uit 1776 op de Kieftskamp, omgeven door lanen, loof- en naaldbos en een heideveldje. Natuurherstel langs de Lindese Laak.

Historische geografie

De terreinen rondom Linde maken deel uit van een oud en nog vrijwel gaaf kampenlandschap. Dit wordt gekenmerkt door boerderijen met akkers op de hoger gelegen essen en graslanden in de lagere delen. Daartussen liggen houtwallen en geriefhoutbosjes. Hissink en Maalderink zijn twee van die oorspronkelijke boerderijen. De Lindese Laak is waarschijnlijk in de Middeleeuwen gegraven om water aan en af te voeren. Hij slingert zich om de hoge essen en langs de natte graslanden. Door natuurontwikkeling wordt hier geprobeerd om iets van de oude natuurlijke rijkdom van dit landschapstype terug te brengen. De Kieftskamp of Kiefskamp wordt voor het eerst vermeld in 1626. De naam heeft betrekking op de kieviten of 'kieften' die hier destijds talrijk voorkwamen. Het huidige landgoed Kieftskamp is in de loop van drie eeuwen ontstaan door samenvoeging van de goederen Kieftskamp, Nyenhuis en Waerle. In 1825 onderging het landgoed nog een flinke uitbreiding door de verdeling van de markegronden van de buurtschappen Linde, Mossel en Delden.

Landschap

Het kleinschalige landschap, aangevuld met parkachtige elementen rondom Kieftskamp, is zeer gevarieerd. Vooral rondom Linde is het landschap nog erg gaaf en waan je je bijna in een andere wereld.

Verwervings geschiedenis

De kieftskamp is in 1975 verworven van het echtpaar van den Wall Bake, die het sinds 1919 in bezit hadden. Hun zoon, Mr. R.A. van den Wall Bake was van 1966-1974 voorzitter van Het Geldersch Landschap. Hissink en Maalderink werden al sinds 1993 beheerd voor het Burgerweeshuis in Zutphen. In 2000 besloot het Burgerweeshuis haar bezittingen te verkopen. Door een schenking van een gulle geefster is het mogelijk geweest de terreinen aan te kopen.

Kastelen en landhuizen

De Kieftskamp was geen adellijk goed, het behoorde aan stedelijke families. Het landgoed werd in 1743 gekocht door de landmeter en architect Gerrit Ravenschot, die het beheer overliet aan zijn schoonzoon Johan Hendrik Brass, ontvanger der belastingen in Almen en Gorssel, die ook de goederen van de familie Van der Borch onder Vorden en Verwolde beheerde. Brass liet tussen 1768 (het jaar van overlijden van zijn schoonouders) en 1776 (de datum op de voormalige klok in het klokketorentje op het dak) een nieuw huis bouwen. Het resultaat was een eenvoudig maar sierlijk type landhuis van een type dat vaker voorkomt langs de Utrechtse Vecht. Het huis heeft een rechthoekige plattegrond met als meest opvallend kenmerk de driekantig vooruitspringende ingangspartij van de voorgevel bekroond door een attiek. De gevels vertonen zich in hun 18de-eeuwse uiterlijk met roedenverdeling in de ramen. Sinds 1835 was de Kieftskamp eigendom van drie generaties Storm van 's Gravesande, maar in de jaren na 1900 stond het huis lange tijd onbewoond. In 1919 werd het landgoed gekocht door de heer en mevrouw Van den Wall Bake-del Court van Krimpen, die het huis in 1920 en 1930 aan de achterzijde op passende wijze hebben vergroot naar ontwerp van architect Sam. de Clerq.

Interieur/ collectie

Het plafond van de hal is gesierd met rococostucwerk uit de bouwtijd van het huis. Hierin komen tussen het lofwerk vogels voor, die ongetwij-feld kieviten voorstellen.

Tuin/park

Bij de Kieftskamp ligt een omgracht bloemeneiland, waar in het voorjaar meerdere soorten stinzenplanten te bewonderen zijn, zoals narcissen, sneeuwklokjes, kievitsbloemen, scilla's en keizerskronen. De boerderijen die bij de Kieftskamp horen zijn gemarkeerd met tulpenbomen.

Bouwwerken

Een viertal boerderijen ligt verspreid in het terrein. De landbouwgronden worden omgeven en doorsneden door houtwallen en loofhoutlanen of liggen in de vorm van oude bouwesjes temidden van de grotere boscomplexen. De oudste van deze boerderijen is de mooi in het bos gelegen boerderij Dijkkamp uit 1852. Zoals gebruikelijk bij de boerderijen van dit hallehuis-type zijn het woongedeelte en de deel onder een dak geplaatst. Boerderij Klein Kieftskamp is in 1866 gebouwd en heeft een vrijstaande kleine bakoven. Boerderij Waerle en de bijbehorende schuur zijn te bereiken via een lange toegangsweg die door het bos loopt. Het boerderijcomplex werd in 1872 gebouwd. Tussen de hallehuis-boerderij en de schuur staat de pomp. Van de schuur is het voorste deel verbouwd tot woonhuis, waardoor de oorspronkelijke gevel niet bewaard is gebleven. Uit hetzelfde bouwjaar dateert boerderij Nijenhuis, net als bij andere boerderjen op de Kieftskamp zijn de vensters met een roedenverdeling in 18de-eeuwse trant uitgerust.

Flora

In het noordwesten van de Kieftskamp is een bosreservaat waar de natuur vrij spel heeft. De spontane ondergroei van inheemse loofsoorten geeft het oude grove dennenbos een steeds natuurlijker karakter. De bosgedeelten op de vruchtbaarder gronden in de omgeving van het huis en bij de Lindese Laak vertonen de rijkste flora. Enkele soorten van de kruidlaag zijn stinzeplanten, waaronder winterakoniet die uit Zuid-Europa is geintroduceerd. Het zeldzaam geworden daslook verraadt zijn aanwezigheid door zijn uiengeur. In klein laatste heiderelict komen nog altijd kleine zonnedauw en klokjesgentiaan voor. Langs het ten behoeve van natuurherstel geplagde deel van de Lindese Laak hebben zich binnen enkele jaren 170 soorten planten gevestigd, waaronder echte koekoeksbloem, penningkruid en echt duizendguldenkruid. Tussen bosandoorn en gewoon nagelkruid is het vogelnestje te vinden, een ernstig bedreigde orchideensoort. En ook het bleek bosvogeltje is een zeldzame orchidee die hier voorkomt. Plaatselijk komt kalkrijke kwel voor. Hier groeit onder andere groot springzaad.

Fauna

Door de grote variatie aan biotopen en de betrekkelijke rust vinden we in deze omgeving een rijke fauna. Vele vogelsoorten broeden hier. Bij diverse boerderijen broedt de kerkuil in uilenkasten. Ze profiteren van de variatie in het kleinschalige landschap, waar zo onder andere op veldmuizen jagen. De wespendief jaagt met name op wespenlarven en wespennesten, maar ook kleine amfibieen en larven staan op zijn dieet. Onder de verschillende soorten amfibieen en reptielen is ook de hazelworm in deze omgeving vertegenwoordigd. Deze hagedis kan voor een slang worden aangezien, omdat hij geen poten heeft. Door de intensivering van de landbouw is de soort teruggedrongen van de hooi- en akkerlanden naar beschermde gebieden, waar het de beschutting vindt die het nodig heeft. Op de vochtige heideterreintjes is het heideblauwtje te vinden.

Visie/ toekomstbeeld

Ons streefbeeld voor deze terreinen is een aantrekkelijk landschap, waarin cultuurhistorische, ecologische en landschappelijke waarden in evenwicht en zo optimaal mogelijk zijn. Voor de Kieftskamp betekent dit dat de aandacht vooral zal liggen op het landgoedkarakter, maar dan wel met ecologische landbouw en geintegreerd bosbeheer gericht op een natuurlijke bossamenstelling. Langs de Lindense Laak, op Hissink en Maalderink ligt het accent op natuur en landschap, daar willen we met een 'ouderwets' agrarisch beheer, gei"ntegreerd bosbeheer en randenbeheer de natuurwaarden verhogen.