Korte kenschets

Zwaar opgaand eikenbos, afgewisseld door weilandjes met heggen en poelen, omgeven door eikenlanen en struweel.

Geo(morfo)logie

Lang geleden heerste tussen de heuvels van het Rijk van Nijmegen en de rivierduinen van het Land van Maas en Waal de dynamiek van het vlechtende systeem van een Maas-tak. We vinden deze voortdurend haar loop verleggende (vlechtende) rivier in 'fossiele' vorm in het Hatertse Broek terug in een grote variatie in bodemsamenstelling en grondwaterstand. Deze zandige en grindrijke gronden zijn zeer geschikt om op te bouwen en voor gebruik als metselzand. Daarom komt dit type bodemlandschap in onvergraven toestand vrijwel niet meer voor in Nederland.

Cultuurhistorie algemeen

Later was hier voornamelijk wilgenmoeras. Vooral na het graven van het Maas - Waalkanaal in 1925/1926 is veel broekbos ontgonnen tot landbouwgrond. Het huidige Hatertse Broek bestond echter al in het midden van de 19de eeuw uit bos met lanen. Het eikenbos dat we nu aantreffen, is aangeplant tussen 1870 en 1890. De laatste tijd gingen de ontwikkelingen snel: rondom het bos verrezen een betonfabriek en woonwijken, en werden een kwekerij en de snelweg A73 aangelegd. Het Hatertse Broek fungeerde hierdoor steeds meer als wijkplaats voor de flora en fauna uit het gebied. Hoewel het gebied officieel Hatertse Broek heet, is het plaatselijk bekender onder de naam Vogelenzang of Vogelzang.

Landschap

Het Hatertse Broek vormt een fraai afwisselend geheel, waar door de bewoners van de ernaast gelegen wijk graag gewandeld wordt. De weilandjes worden omzoomd met heggen en het gebied is omgeven door fraaie lanen van oude eiken.

Flora

Grote delen van het gebied bestaan uit zware eiken. Op veel plaatsen in het bos komen klim- en slingerplanten voor als kamperfoelie, hop en klimop. Doordat flinke aantallen van de oude eiken beginnen af te sterven onstaat veel dood hout, wat voor tal van bosorganismen erg aantrekkelijk is. In de bermen van de paden en in het bos komt bosanemoon voor, die in het voorjaar een wit tapijtje vormt. De bospercelen zijn omzoomd door een mantel van struiken als rode kornoelje, kardinaalsmuts en hondsroos, die in het najaar veel bessen opleveren voor de vogels.

Fauna

De das is een vaste bewoner van het gebied. Via dassentunnels onder de afgerasterde A73 is uitwisseling mogelijk met de dassen in het gebied van de Overasseltse en Hatertse Vennen. Door de afwisseling van bos, houtwallen en open ruimten heeft de das hier een prima leefomgeving. In het Hatertse Broek broeden rond de 50 soorten vogels, waaronder roofvogels als de wespendief. Kenmerkend voor het weelderige loofbos met struweel is het voorkomen van wielewaal, groene specht en nachtegaal.

Visie/ toekomstbeeld

De landschappelijke waarden en natuurwaarden zijn het belangrijkste in het Hatertse Broek. De afwisseling van bos, graslanden en lanen houden we daarom in stand en we proberen de natuurwaarden ervan te verhogen. De graslanden worden ontwikkeld tot schrale graslanden en het bos ontwikkelen we tot een structuurrijk bos met diverse vegetatielagen en ecologisch waardevolle bosranden.