Korte kenschets

Oude Saksische boerderij met akkers, weilanden en gemengd bos. Langs de kronkelige Willinkbeek weelderig beekbegeleidend loofbos.

Geo(morfo)logie

De Willinkbeek stroomt vanaf Duitsland naar het westen, door onze terreinen Willinkbeek en Gossink. De beek is deels natuurlijk, deels gegraven. Het onnatuurlijke karakter van delen van de Willinkbeek blijkt onder andere uit de doorsnijding van enkele dekzandruggen. Door het sterke verhang en de hoge afvoer had de oorspronkelijke beek een sterk meanderend karakter. In de wanden van de Willinkbeek zijn op diverse plaatsen tussen de 50 en 200 miljoen jaar oude afzettingen te zien. Ze dateren uit perioden voorafgaand aan de ijstijden. In Nederland zijn deze oude afzettingen vrijwel nergens anders op een natuurlijke manier te zien. Elders zijn ze alleen te zien bij graafwerkzaamheden of bij bodemboringen. Dit maakt de Willinkbeek in aardkundig opzicht zeer bijzonder.

Cultuurhistorie algemeen

Sommige Scholtengoederen duiken in de geschiedenis van Winterswijk al vroeg en zeer regelmatig op. Met Gossink is dit niet het geval. Waarschijnlijk is het een relatief niet zo oud Scholtegoed en ook nooit heel erg belangrijk geweest. De naam, een verbastering van Gosschalkynck, kwam in 1468 voor op een lijst tiendplichtigen aan de kerken in het naburige Südlohn. In 1741 was Gossink een vrijzitter van de Voogd van Bredevoort (een soort burgemeester), wat inhield dat hij aan diens onderhoud betaalde en daarom minder aan de heer hoefde af te dragen. Rond de boerderij Gossink ligt de kern van het oude goed Gossink. Ten noorden van de Ratumse weg lag de Henxelse enk, een akkergebied. Ten zuiden van de de scholteboerderij waren tot begin 20e eeuw heidevelden, hier werd later de boerderij Nieuw-Gossink gebouwd. Nog iets zuidelijker, langs de Lage weg, lag een pannenbakkerij, de benodigde klei werd daar dichtbij uit de grond gehaald. De Willinkbeek, die door Gossink stroomt, ontleent zijn naam aan het scholtengoed Willink, dat stroomopwaarts richting de Duitse grens gelegen is. Willink was wel een belangrijk scholtengoed, het was een hofgoed van Bredevoort.

Landschap

De Willinkbeek is een van de sterk meanderende beken die, met hun beekbegeleidende loofbossen, zo bepalend zijn voor het veelgeroemde Winterswijkse landschap. Sommige van de meanders zijn in het verleden van een by-pass voorzien. Onlangs is een oude meander van 150 meter lengte weer aangesloten op de beek. Het Gossink is afwisselend, met bos, bouwland, weiland, de fraaie boerderijen Gossink en Nieuw Gossink en meer parkachtige elementen als lanen en vijvers. Gossink is een geliefde plaats om te wandelen en te fietsen.

Verwervings geschiedenis

Gossink is in 1967 verworven van de erven G.B.W. ter Kuile.

Bouwwerken

De vroeg 19de-eeuwse boerderij Gossink, gelegen aan de onverharde Gossinkweg, werd gebouwd op het door Willem Willink in de 18de eeuw aangelegde landgoed. Het oorspronkelijke karakter van de Saksische hoeve is goed bewaard gebleven. In de oude woonkamer in het voorhuis van de boerderij bevindt zich nog een keitjesvloer. Met zwarte kiezelstenen is een patroon gelegd in een achtergrond van witte kiezels. Links van de boerderij staat een schoppe, waarvan de voorgevel deels in vakwerk is uitgevoerd. Nieuw Gossink werd in 1911 gebouwd als een evenwijdig aan elkaar liggende koetsierswoning en koetshuis van de familie Willink uit Winterswijk. De woning was voorzien van een veestal, enkele varkenshokken en een schuur. De veestal is verbouwd, maar het oorspronkelijke woongedeelte heeft nog de oude indeling. Het koetshuis werd in de jaren 1930-1940 verlengd tot een inrij-stalling. In de top van de gevel heeft het koetshuis een eenvoudig sierspant.

Flora

Het bos, dat ongeveer de helft van de oppervlakte beslaat, bestaat uit hoog opgaande eiken en oud grove-dennenbos met een onderbegroeiing van loofhout. Langs de kronkelige beek vinden we soortenrijk loofbos met een struiketage waarin zoete kers en vuilboom voorkomen. Langs de beek is de kruidenflora zeer soortenrijk. De bosanemoon groeit soms al in maart en later in het voorjaar bloeit de kleine maagdenpalm met mooie paarse bloemen, dat hele stukken van de bosbodem bedekt. Heel bijzonder is de slanke sleutelbloem.

Fauna

Het weelderige, plaatselijk oerwoudachtig aandoende loofbos langs de beek herbergt vogelsoorten als nachtegaal, wielewaal, zwartkop en appelvink. In de steile beekoever broedt de ijsvogel en onder bruggetjes de grote gele kwikstaart. De bosvijver en poel, en de kleiputten in het zuidwestelijke gedeelte Laag Ticheloven zijn van belang als voortplantingsbiotoop voor onder meer de kleine watersalamander en de kamsalamander. In de beek leeft een in ons land zeldzame vlokreeft, Gammarus roeseli.

Visie/ toekomstbeeld

Op Gossink willen we het landgoedkarakter in stand houden, maar dan wel met zo hoog mogelijke natuurwaarden. Dit doen we door extensief graslandbeheer en geintegreerd bosbeheer, afgewisseld met hakhoutbeheer. Langs de Willinkbeek ligt het accent geheel op het natuurlijk karakter van de beek in zijn omgeving.