Gelegen in de provincies Drente en Groningen

Het Zuidlaardermeer is een natuurlijke verbreding van de Hunze, ontstaan in de nasleep van de laatste ijstijden, zo´n 5000 tot 8000 jaar geleden. De Hunze verzorgde de afwatering van het hoger gelegen Drentse land richting zee. Het Zuidlaardermeer onstond doordat op het punt waar dit Hunzewater de invloed ondervond van eb en vloed (via het Reitdiep), zich geen veen kon vormen.
Het meer beslaat 540 ha., de ongeveer 120 ha. oeverlanden niet meegerekend.

Het is gemiddeld een meter diep en heeft een zandbodem. De oevers worden gevormd door rietlanden en hier en daar wat wilgen en elzenbroekbosjes. Het meer zelf wordt opgesierd door enige karakteristieke biezenpollen. De omringende rietvelden worden met een zekere regelmaat gemaaid, dit om verbossing tegen te gaan. Hierbij worden altijd bepaalde stukken rietland ontzien, om zo bij te dragen tot een gevarieerde vogelstand. In de rietlanden broeden onder andere de bruine kiekendief en de roerdomp en vele soorten rietzangers. Het meer zelf biedt ruim plaats aan aalscholvers, visdiefjes, kokmeeuwen, futen, meerkoeten en verschillende eenden-, ganzen- en meeuwensoorten. In de trektijd wordt het aangedaan door onder andere de wilde eend, de kleine en wilde zwaan, de smient, de rietgans en de grote zaagbek. Het meer is om deze reden onlangs tot beschermd vogelgebied verklaard. Vissen die men kan aantreffen zijn: snoek, snoekbaars, baars, rietvoorn,brasem, winde, karper, zeelt, paling.

Er worden regelmatig vaarexcursies gehouden, waarvan u de datums kunt vinden in de agenda van Het Groninger Landschap.