Natuurgebied - Fort Krommeniedijk

Liniedijken, Fort Krommeniedijk, Fort Veldhuis , Fort St. Aagtendijk en Fort Zuidwijkermeer uit de Stelling van Amsterdam, Lunetten van de Stelling van Beverwijk

In het begin van de 20ste eeuw is er een ring van forten gebouwd rond Amsterdam, die bekend is geworden als de Stelling van Amsterdam. Deze forten hebben veel betekend voor het landschap. Inmiddels zijn ze veroverd door de natuur en begroeid geraakt met bomen en struiken. Op zich al waren het oases van stilte. Bovendien hebben ze de omringende gebieden gevrijwaard voor nieuwe bebouwing.

Vaak waren de aanpalende polders bestemd voor een waterlinie. Bij een vijandige aanval kon in enkele dagen tijd via een ingenieus stelsel van sloten, sluisjes en stuwen een ring van plassen worden gecreëerd rond zowat de hele stelling. Nu al deze forten voor defensie geen dienst meer doen worden ze niet alleen beschermd omdat ze landschappelijk zo aantrekkelijk zijn, maar ook omdat ze een natuurlijke corridor vormen voor planten en dieren. Op de zandafdekkingen, de taluds en in de grachten komen veel dieren en planten voor die elders in Noord-Holland al lang verdwenen zijn. Hier en daar broeden de zeldzame dodaars en steenuil.
Fort Veldhuis wordt gebruikt door de Aircraft Recovery Group die het fort restaureert en openstelt. Bij Fort Veldhuis is een groot gebied aan weerszijden van de Liniedijk ingericht als natuurgebied.

De liniedijk tussen de forten is soms laag, soms hoog en begroeid met knotwilgen. Hij diende ervoor te zorgen dat het water buiten de Stelling bleef als de waterlinie in werking gesteld zou worden. Dat is in werkelijkheid nooit gebeurd.

De Lunetten is een serie oude verdedigingswerken met grachten uit de Stelling van Beverwijk die rond 1800 werd aangelegd. De lunetten zijn nog duidelijk te herkennen in het landschap langs de Plesmanweg. Er zijn plannen de Lunetten te herstellen en de grachten een natuurlijk aanzien te geven. De obelisk op Lunet 14 is ter ere van het 200-jarig bestaan van de Stelling van Beverwijk gerestaureerd. De onthulling van dit monument dat aan de oorlog van 1799 herinnert vond plaats op 8 december 2000.

Wat kan ik er doen?

- De meeste forten zijn niet toegankelijk. Fort Veldhuis elke eerste zondag in de maanden mei tot en met september, van 10.00 uur tot 17.00 uur. Informatie: tel. 075-6874678.
- Fort Krommeniedijk is alleen op speciale dagen open voor het publiek.
- Uitstekende fietsmogelijkheden. De fietsroute langs de gehele Stelling van Amsterdam is bewegwijzerd.
- Bij de ANWB en de plaatselijke VVV's is de Fortenroute Stelling van Amsterdam te koop. Je kunt deze route bij elk fort beginnen. De borden ANWB Fortenroute wijzen de weg.