Natuurgebied - Inlagen Noord-Beveland

Inlagen, op Noord-Beveland kupen genoemd, zijn kleine, secundair gevormde polders, die achter de zeedijk liggen op plaatsen waar men een doorbraak vreesde. Landinwaarts werd op die plaatsen dan een "reservedijk" aangelegd, de inlaagdijk. Voor de aanleg van de reservedijk werd meestal grond uit de desbetreffende inlaag gebruikt, zodat een inlaag meestal laaggelegen is; het huidige landschapsbeeld varieert van moerassig grasland of rietveld tot open water. De noordkust van Noord-Beveland tussen de Oosterscheldekering en Colijnsplaat wordt gevormd door een aaneengesloten reeks inlagen. De meeste inlagen zijn in beheer bij Het Zeeuwse Landschap, zoals de Thoornpolder, de Vlietepolder, de inlaag Oesterput, en de buitendijks gelegen Oesterput, een inlaag die in 1881 verloren ging.
Inlaagkusten hebben altijd een bewogen geschiedenis. Dijkvallen, verlies van inlagen en landinwaartse aanleg van nieuwe inlagen wisselden elkaar af. Dit verklaart de onregelmatige vorm van de noordkust van Noord-Beveland. Alleen al tussen 1800 en 1960 vonden er hier meer dan 240 dijkvallen plaats. De jongste inlagen zijn (weer) in 1980 ontstaan, bij het op Deltahoogte brengen van de Oosterscheldedijk: dit zijn de inlaag Keihoogte en de inlaag 's Gravenhoek. De inlaag 's Gravenhoek was daarvoor geïnundeerd sedert 1882.

De natuur van de inlagen

De meeste inlagen op Noord-Beveland bevatten zoet water. Vooral de inlagen die grotendeels uit open water bestaan, zijn het gehele jaar zeer rijk aan vogels, vooral eenden, meeuwen en steltlopers. In de inlaag 's Gravenhoek is in 1990 een vogeleiland aangelegd. Jaarlijks broeden hierop ondermeer 100-150 paar visdieven, kokmeeuwen en enkele geoorde futen. In 2001 zijn er in deze inlaag nog twee extra vogeleilanden aangelegd. In de inlaag Vlietepolder zijn uitgestrekte rietvelden aanwezig, waarin plaatselijk (zeer bijzonder voor Zeeland!) veenmos aanwezig is, dat drijftillen vormt. Meestal zijn de moerassige gebieden in Zeeland te brak voor veenmos. In de inlaag Keihoogte, ontstaan in 1980, zijn nog lage duintjes aanwezig, waarop de zeldzame blauwe zeedistel groeit. Deze duintjes zijn nog overblijfselen uit de tijd dat getij en zandverstuivingen hier vrij spel hadden.

Toegankelijkheid

Vanaf de omringende dijken zijn de inlagen goed te overzien. Ter hoogte van het midden van de inlaag Keihoogte staat een vogelobservatiehut, die bijna altijd uitzicht biedt op vele kustvogelsoorten. Bij de inlaagdijk van de Keihoogte staat een infopaneel, en daar begint ook het wandelpad naar de kijkhut. Op de inlaagdijk van de inlaag 's Gravenhoek is een simpel uitgevoerd uitkijkpunt aanwezig, van waaraf de drie vogeleilanden goed te observeren zijn. Een heel mooi uitzicht is er vanaf het punt waar de inlaagdijk van de inlaag 's Gravenhoek en de inlaag Oesterput op de Oosterscheldedijk aansluit. Binnendijks zijn de twee inlagen te zien, met daarachter het uitgestrekte landbouwgebied, en buitendijks de voormalige inlaag Oesterput. In de inlaag Oesterput is achterin een schor tot ontwikkeling gekomen; voorin zijn nog de restanten van een historisch landbouwhaventje aanwezig.