Wandelen

De bergvennen is uitsluitend voor wandelaars toegankelijk op een aangegeven wandelroute. De wandelroute begint en eindigt aan de Bergvennenweg en duurt ongeveer 1/2 uur. De route is aangegeven met paaltjes met een gele kop.

In de maanden juli en augustus wordt vanaf de ingang eenmaal per week een excursie gehouden onder leiding van onze reservaatopzichter. Zie hiervoor de aankondigingen in het juninummer van ons kwartaalblad.

Tijdens het broedseizoen (15 maart 15 juli) en bij brandgevaarlijk weer, kan het terrein voor het publiek gesloten worden.

Beschrijving

Geologisch gezien liggen de Bergvennen op dekzand met plaatselijk een zeer rustig reliëf. Door deze sterke hoogteverschillen liggen er hoge, middelhoge en lage humuspodzolgronden op korte afstand van elkaar. Daarnaast komen lage gedeelte voor, waarin het verleden op het dekzand veen is ontstaan. Later is het veen voor een deel door turfwinning weer verdwenen. Afhankelijk van de dikte van het thans nog aanwezige veen pakket komen daar veengronden en moerige humuspodzolgronden voor. Het reservaat bestaat uit een plaatselijk licht glooiend heideterrein, waarin zich enkele vennen bevinden. In het zuidoosten ligt, tegen de Duitse grens, een oud grove-dennenbos. Ook het noordelijke gedeelte van het reservaat is voor een deel begroeid met dennen en berk; we treffen echter ook nog een wilgenbegroeiing aan op de lagere plaatsen, de maten genaamd. Hier vinden we belangrijke schraallandvegetaties. In het centrale deel van het reservaat liggen de meeste vennen. Deze ondiepe vennen behouden hun water door een opmerkelijke samenstelling van de bodem. De vennen zijn van oorsprong voedselarm. Een enkel ven heeft nog de karakteristieke door golfslag veroorzaakte zandige oever.

Hier komen nog de zeldzame vertegenwoordigers van het oeverkruidverbond voor zoals waterlobelia en oeverkruid. Ook aan deze oevers vinden we: kleine zonnedauw, witte en bruine snavelbies, gagel, veelstengelige waterbies, dopheide, veenpluis, blauwe zegge, klokjesgentiaan en plaatselijk nog beenbreek. Dit soort heidevennen met hun zeldzame flora, worden in hun bestaan ernstig bedreigd door verzuring en verrijking van het water dat van nature een geringe buffercapaciteit bezit. Het beheer is hier specifiek gericht op het behoud van genoemde plantensoorten. Op de wat hogere struikheidepercelen, soms vermengd met dopheide, treffen we onder andere aan; kraaiheide, pijpestrootje, smele, klein warkruid, tormentil, brem, stekelbrem, lavendelheide, jeneverbes, rendiermos en ijslands mos. De plantengroei in en nabij de natte en regelmatig onder water staande maten bestaat uit verschillende soorten zegge, biezen, dopheide, beenbreek, wateraardbei, waternavel, zilverschoon, veenpluis, kale jonker, moeraswalstro, kleine valeriaan, orchideeën, veldrus, heidekartelblad, blauwe knoop en borstelgras.

Enkele percelen voormalig cultuurland worden jaarlijks gemaaid om ze te verschralen.

Als broedvogels treffen we hier aan: wilde eend, kuifeend, dodaars, tafeleend, meerkoet, waterral, waterhoen, wulp, tureluur, rietgors, boompieper, geelgors, diverse mezen, wintertaling, buizerd, torenvalk, grote bonte specht, kleine karekiet en goudvink. Doortrekkende en pleisterende vogelsoorten zijn: watersnip, slobeend, bokje, zomertaling, boomvalk, bruine kiekendief, goudplevier, houtsnip, grutto, witgatje, oeverloper, groenpootruiter,  kemphaan, zwarte stern, bergeend, blauwe reiger, witoogeend, bosruiter, graspieper, witte en gele kwikstaart, tapuit, boomleeuwerik en klapekster. Verder treffen we hier nog aan de heikikker, groene en bruine kikker en de hagedis (levendbarende hagedis). Voorts belangrijk vanwege de grote aantallen libellen en vlinders waaronder gentiaanblauwtje en zilveren maan. Voorts haas, konijn, vos en muskusrat.