Wandelen

Vrije wandeling op wegen en paden met uitzondering van de erven. De hoofdingang vinden we aan de Weerseloseweg. Bij de hoofdingang begint ook een wandelroute van ca. 1 uur en 15 minuten, de route wordt aangegeven met paaltjes met een gele kop. Bij kantoor Het Overijssels Landschap, het VVV-kantoor Enschede en Natuurmuseum Enschede is een gidsje over Hof Espelo verkrijgbaar.

Bij mooi weer kan veel overlast ondervonden worden van laag overvliegende straaljagers.

Beschrijving

Hof Espelo ligt op het oost-nederlandse plateau, een onderdeel van het noordzeebekken. Oostelijk van het reservaat ligt de stuwwal van Enschede. Deze laatste is gevormd tijdens het Saalien en bestaat voornamelijk uit klei. Rondom de stuwwallen zijn dekzanden afgezet. Hof Espelo ligt voornamelijk op gordeldekzandruggen. Deze worden hier en daar doorsneden door enkele dalvormige laagten. In een van deze laagten stroomt de Eschbeek. De hoogteverschillen variëren plaatselijk van een 0,5 tot 1,5 m. het hoogteverschil is voor een deel te danken aan het door de mens opgebrachte cultuurdek (heideplaggen vermengd met mest). Bos, heide, bouw- en weilanden wisselen elkaar af. Onverharde wegen dorsnijden het gebied. 

Op het landgoed treffen we een zevental boerderijen en een voormalig koetshuis aan. In het koetshuis is tegenwoordig een natuurinformatiecentrum van Landschap Overijssel te vinden dat ook geschikt is voor rolstoelbezoekers. De voormalige boerderij Hof Espelo, die u tegenover het bruggetje over de beek aantreft, heeft een bewogen geschiedenis achter de rug. In de tijd van de hervorming hield de r.k.-parochie uit Lonneker hier haar kerkdiensten. Rondom deze boerderij en langs de Eschbeek, die over het landgoed slingert, treffen we een oud loofbos aan. Hier vinden we eik, beuk en opvallend veel hulst. De beek is vanuit natuurwetenschappelijk oogpunt bijzonder waardevol. Ten zuiden van deze beek ligt een heidegebied dat deels is dichtbegroeid. Opvallend zijn de essen, open ruimten die als bouwland in gebruik zijn. Landschap Overijssel verbouwt hier weer rogge. Deze ruimten zijn dikwijls omzoomd door hoog opgaand hout. In het bos in de noordoosthoek, tegen de Weerselosweg, ligt een ven. In het noodwestelijk deel komen nog enkele maten, laag gelegen hooilanden, voor.

Door zijn afwisseling en zijn vele overgangssituaties is het gebied rijk aan vogels en zoogdieren. Het meest opvallende zoogdier is uiteraard het ree. Van de kleinere zoogdieren zijn haas, konijn, egel en eekhoorn het meest algemeen. Ook bunzing, wezel en vos worden regelmatig gesignaleerd. De vogelstand is goed, maar liefst 67 soorten kunnen als broedvogel worden aangemerkt waaronder boomklever, boomkruiper, groene specht, grote en kleine bonte specht, zwarte specht, fluiter, houtsnip, goudhaantje, boompieper, bosrietzanger, braamsluiper, boomvalk, bosuil, buizerd, ransuil en sperwer.

In het voorjaar bloeit in een aantal bospercelen langs de beek bosanemoon en klaverzuring. Ook de salomonszegel treffen we hier aan. De hulst is op het landgoed goed vertegenwoordigd.

Hof Espelo heeft een bewogen geschiedenis achter de rug. Reeds in een bul van Paus Innocentius III van 28 mei 1215 wordt Hof Espelo genoemd. Het landgoed behoorde toen tot de goederen van de proostdij van het kapittel van Sint Pieter te Utrecht. Deze eigendomssituatie bleef tot 1778 ongewijzigd. Pas hierna kon Gabriël davinaa, gehuwd met Maria Agnes Meier dochter van de laatste Hofmeier, zich eigenaar noemen van Hof Espelo. Na de kerkhervorming bleef het landgoed eigendom van de Katholieke Kerk. Hier zetelde eeuwenlang de Hofmeier-rentmeester, die het beheer voerde over alle goederen van het kapittel Twente en Bentheim. Op 17 september van elk jaar kwamen de hofhorigen bijeen om hun pacht te voldoen en om de voorlezing van hun plichten door Hofmeier aan te horen.

In 1887 kocht de familie Cromhoff Hof Espelo van de erven van de kleinzoon van Davina. De familie Breuning ten Cate werd na de oorlog eigenaar van het landgoed. In oktober 1984 kocht Het Overijssels Landschap Hof Espelo.

Een belangrijk deel van de aankoopsom most door het toenmalige Overijssels Landschap zelf  bijeen worden gebracht. Hiervoor werd de Actie Hof Espelo georganiseerd. De actie slaagde en als herinnering hieraan werd op 27 november 1987 een drietal lindebomen geplant in een weiland op Hof Espelo.