Geschiedenis

Ooit groeven ('tichelden') de monniken van het klooster van Aduard hier de zware, stugge potklei op uit de bosbodem. In kleine veldovens werden hiervan kloostermoppen gebakken, die vervolgens per schip naar Aduard werden getransporteerd.
De kleidobben, waaruit eeuwenlang de grondstof voor de kloostermoppen en dakpannen werd gewonnen, zijn nog steeds terug te vinden in De Kleibosch.

Halverwege de 16e eeuw komt het zogeheten tichelwerk in bezit van de edelman Johan van Ewsum van Nienoord in Leek, die zich voorgenomen had ook Heer van Roden te worden. Bij de overdracht bedong de verkoper, op dat moment het klooster van Bergum, dat Johan jaarlijks zo'n twee tot vierduizend dakpannen zou afleveren aan het klooster. De familie van Ewsum is tot in de 18e eeuw eigenaresse gebleven van de tegeloven en twee huizen. Eén daarvan bestaat, in de gedaante van een boerderij, nog steeds. De hoeve heet heel toepasselijk Tichelwerk (ook wel Tiggelwark of Tiggelwerk). Vroeger was ze de woonstee van de steenbakker.

In de loop van 1982 werd de Stichting Het Drentse Landschap in staat gesteld haar eigendom te Roderwolde te vergroten met 35 hectare grasland. Tegelijkertijd kon de boerderij Tichelwerk worden meegekocht. Het historische pand was op dat moment een bouwval, maar is inmiddels gerestaureerd tot beheersboerderij. Op de kadastrale kaart van 1832 en de topografische kaart van 1853 staat de boerderij al aangegeven. Tichelwerk staat op een hoogte die is ontstaan door het afval van de vroegere steen- en dakpannenbakkerij.

Plantenwereld

De Kleibosch kan als één van de rijkste Drentse loofbossen worden aangemerkt. Op de overwegend uit potklei bestaande bosbodem worden afwisselend Essenhakhout, Elzenbroekbos, Eiken-berkenbos en Eiken-haagbeukenbos aangetroffen met een rijke flora. Een deel van het bos bezit nog de kenmerken van de oorspronkelijke bosgroei, zoals die van nature thuis hoort op de zware leemgronden van Drenthe. Dankzij de potklei kent het bos een rijke en gevarieerde flora met enkele in ons land weinig voorkomende plantensoorten. In de meest natte bosgedeelten, waar de Zwarte els de meest voorkomende boomsoort is, is de Zwarte bes aan te treffen. Het gebied bevat ook één van de laatste wilde groeiplaatsen van de rood gekleurde Aalbes in Drenthe. Aalbessen groeien in de vrije natuur alleen maar in vochtige bossen met een natuurlijke en weinig gestoorde begroeiing. De sappige zure Aalbessen uit de tuin zijn vaak ontstaan uit kruisingen van de wilde Aalbes met verwante soorten. In de houtwallen in het gebied komen onder meer de Hondsroos en de Bergvlier voor. Langs het Peizerdiep bevinden zich groeiplaatsen van Adderwortel, Moeraslathyrus, Brede orchis en Paardenhaarzegge.

Dierenleven

In het gebied huizen grote aantallen Groene kikkers die, vooral op zomeravonden, overweldigende kwaakconcerten kunnen geven. Op en langs het Peizerdiep zijn veel vogelsoorten waar te nemen. Opmerkelijke wintergasten zijn Grote zaagbekken, Nonnetjes, Kuifeenden en Smienten. Het veenweidegebied ten noorden van De Kleibosch neemt in betekenis nog steeds toe voor overwinterende ganzen, met name Kolganzen. In de historische boerderij Tichelwerk huizen al jaren Kerkuilen. Uit de braakballen die deze vogels produceren, valt af te leiden dat in het gebied veel muizensoorten voorkomen, zoals Bosspitsmuis, Huisspitsmuis, Veldmuis, Bosmuis en Dwergmuis. 

Beheer

Door de ligging in de benedenloop van het Peizerdiep, de zelfstandige waterhuishouding in de polder Zuidermaden, de grote variatie in bodemsamenstelling en de hoogteverschillen staat 'Het Drentse Landschap' natuurontwikkeling in het gebied voor. Verhoging van het waterpeil in de polder en het gedeeltelijk weghalen van een kade langs het Peizerdiep scheppen voorwaarden voor het ontstaan van een mozaïek van wilgenstruweel, elzenbroekbos, rietmoeras en plaatselijk open water.

De Stichting streeft naar uitbreiding van het rijke loofbos op de hogere delen en versterking van het karakter van het kleinschalige cultuurlandschap langs de Roderwolderdijk.
Om het toekomstig beheer vorm te geven, is een samenwerkingsverband aangegaan tussen 'Het Drentse Landschap' en een agrariër uit de streek. Deze particuliere boer bewoont de vernieuwde boerderij Tichelwerk en laat zijn Limousin-vleesvee op de aanliggende graslanden grazen.

Toegankelijkheid

De Kleibosch ligt ten noorden van Roden, aan de weg van Foxwolde naar Roderwolde. Een aantrekkelijke rondgaande wandeling behoort tot de mogelijkheden. Vanwege de kleiige ondergrond is in regenrijke perioden het dragen van laarzen aan te bevelen.