Bijzonderheden

Veel plantensoorten, waaronder Wilde kievitsbloem. Belangrijk vogelgebied. Grote slaapplaats Kemphaan.

Ligging

Gemeente Nijefurd, tussen Molkwar en Schuilenburg (Hindeloopen).

Toegankelijkheid

Niet vrij toegankelijk, maar vanaf de IJsselmeerdijk goed te overzien. Vogelkijkhut bereikbaar via Noorderdijk vanaf Molkwar.

Informatie

Informatiepanelen in de hut en bij de dijk.

Geschiedenis

Eigenlijk geldt de naam Bocht fan Molkwar voor de gehele baai van het IJsselmeer tussen Molkwerum en Hindeloopen, maar de naam wordt speciaal gegeven aan de begroeide plaat, die deel uitmaakt van de waarden langs de IJsselmeerkust. Evenals de andere waarden is dit gebied na de aanleg van de Afsluitdijk langzaam ontzilt en is de zandplaat begroeid geraakt.

Schraalland met interessante flora en fauna

Het gebied bestaat uit een schraalland met ten noorden en ten zuiden daarvan rietvelden. Langs het IJsselmeer ligt een brede strook riet en biezen. Tussen het riet - vooral in het noorden - heeft zich de Spindotterbloem gevestigd, een variant van de Dotterbloem, die vooral in het dynamische zoetwater-getijdengebied in zuidwest Nederland voorkomt. Een andere soort uit het rivierengebied die hier voorkomt, is de Wilde kievitsbloem. In buitendijkse graslanden langs het Zwarte Water ten noorden van Zwolle komt deze soort massaal voor. Wellicht is zaad van deze planten met het rivier- en IJsselmeerwater op de Bocht fan Molkwar terecht gekomen. Op de zuidpunt ligt een zandstrandje met Klein hoefblad en Blaartrekkende boterbloem. Het schraalland is floristisch het meest interessant, onder meer vanwege het voorkomen van Moeraspaardebloem, Brede orchis, Vleeskleurige orchis, Grote ratelaar, Waterpunge en verschillende zeggesoorten, waaronder veel Valse voszegge, Zwarte zegge, Scherpe zegge en vooral Tweerijige zegge. De laatste soort is op sommige plaatsen geheel beeldbepalend. Ook de Gewone waterbies komt hier zeer veelvuldig voor. Het Geelhartje werd hier voor het eerst in 1991 gesignaleerd, maar het staat er stellig al langer. Het midden van het schraalland ligt erg laag. Het staat vaak dras of vormt een slikveldje dat langs de kanten begroeid is met Lidsteng en Ruwe bies. In de zomer staat in deze plasjes veel Rode waterereprijs.
Tussen de basaltblokken langs de IJsselmeerdijk valt de rijke bloei van de Akkerhoornbloem op, terwijl onder langs de dijk Gewone bermzegge is te vinden. Op de kale eilandjes voor de kust komen bijzondere pioniervegetaties voor met Fraai duizendguldenkruid en Krielparnassia. Op het gemaaide riet- en schraalland broeden vrijwel alle soorten weidevogels, waaronder Zomertaling, Kemphaan en Watersnip. Ook de Gele kwikstaart is er thuis. De rietvelden en rietzomen bieden nestgelegenheid aan eenden, vooral wilde eenden, maar ook Krakeend en Slobeend, en daarnaast aan de Bruine kiekendief en opvallend veel baardmannetjes. Ook kleine karekieten, rietzangers en rietgorzen ontbreken niet. De Fuut broedt er kolonievormend. Door de aanleg van de eilandjes is er een nieuw broedbiotoop ontstaan voor soorten die bij voorkeur op kale grond broeden, zoals de Kleine plevier en Bontbekplevier, de Kluut en kolonievogels als Visdief, Kokmeeuw en Zilvermeeuw. Deze soorten broeden op de twee buitenste eilanden. Het middelste eiland ligt wat lager en dient voornamelijk als rustplaats.
In alle seizoenen is het slikveldje aantrekkelijk voor vogels, waaronder Wintertaling, Smient en steltlopers. De Kemphaan overnacht in april massaal op de eilandjes voor de kust, met soms meer dan 15.000 exemplaren. Het water vóór de waard maakt deel uit van het grote watervogelreservaat langs de IJsselmeerkust, waar duizenden watervogels buiten het broedseizoen hun rui-, rust- en foerageergebied vinden.

Vogelkijkhut. Bron: It Fryske Gea

Beheer

Het riet wordt gesneden, op de zoom langs het IJsselmeer na. Het grasland wordt gemaaid of beweid. Maaien en beweiden hebben ervoor gezorgd dat struweelvorming niet heeft kunnen plaatsvinden. In 1995 zijn in het kader van natuurontwikkeling voor de kust drie eilanden aangelegd, die al meteen door grote aantallen vogels in gebruik werden genomen.